VAT w rolnictwie - szkolenie

                          

                                      

             1

 

 

 

DZIAŁALNOŚC ROLNICZA

ROLNICY OPODATKOWANI PODATKIEM VAT

 

Działalność rolnicza – definicja

 

       produkcja roślinna i zwierzęca (w tym produkcja materiału siewnego, szkółkarskiego, hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcja warzywnicza, gruntowa, szklarniowa i pod folią, roślin ozdobnych, grzybów uprawnych, sadownicza, chów, hodowla i produkcja materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcja zwierzęca typu przemysłowego lub fermowego oraz chów i hodowla ryb i innych organizmów żyjących w wodzie, a także uprawy w szklarniach    i ogrzewanych tunelach foliowych, uprawy grzybów i ich grzybni, uprawy roślin "in vitro", fermowa hodowla i chów drobiu rzeźnego i nieśnego, wylęgarnie drobiu, hodowla i chów zwierząt futerkowych                           i laboratoryjnych, chów i hodowla dżdżownic, entomofagów                      i jedwabników, prowadzenie pasiek oraz chów i hodowla innych zwierząt poza gospodarstwem rolnym),

       sprzedaż produktów gospodarki leśnej i łowieckiej, z wyjątkiem drewna okrągłego z drzew tropikalnych (PKWiU 02.20.13.0) oraz bambusa (PKWiU ex 01.29.30.0), świadczenie usług rolniczych.

 

Usługi rolnicze – definicja

 

Usługi rolnicze to usługi wymienione w załączniku nr 2 do ustawy o podatku od towarów i usług oznaczone symbolem:

       PKWiU 01.6 „usługi związane z rolnictwem oraz chowem i hodowlą zwierząt” z wyłączeniem usług weterynaryjnych, podkuwania koni i prowadzenia schronisk dla zwierząt gospodarskich,

       PKWiU 77.31.10.0 „wynajem i dzierżawa maszyn i urządzeń rolniczych, bez obsługi”.

 

Zwolnienie z VAT – rolnik ryczałtowy

 

Rolnik ryczałtowy – to rolnik dokonujący dostawy produktów rolnych pochodzących z własnej działalności rolniczej lub świadczący usługi rolnicze, korzystający ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych.

Ułatwienia w zakresie podatku VAT:

       fakturę VAT wystawia nabywca towarów – faktura VAT RR;

       nabywca dolicza do wynegocjowanej ceny netto 7% VAT     i  wypłaca go rolnikowi (zryczałtowany zwrot podatku),

       rolnik ryczałtowy nie ma obowiązku prowadzenia żadnych ewidencji VAT,

       rolnik ryczałtowy nie składa deklaracji VAT,

       rolnik ryczałtowy nie ma obowiązku rejestrowania się jako    podatnik VAT czy rolnik ryczałtowy (brak rejestracji     oznacza, że jest rolnikiem ryczałtowym).

Ujemną stroną rozliczeń rolnika ryczałtowego jest brak prawa do odliczenia podatku VAT zawartego w cenie zakupionych towarów i usług.

Obowiązki w zakresie podatku VAT:

       zamieszczanie w fakturach VAT RR oświadczenia:

  
Oświadczam, że jestem rolnikiem ryczałtowym zwolnionym  od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług”,

        przechowywanie faktur VAT RR przez okres 5 lat licząc od końca roku w którym wystawiono fakturę.

 

Rezygnacja ze zwolnienia z VAT

 

Rolnik ryczałtowy dokonujący dostawy produktów rolnych lub świadczący usługi rolnicze, może zrezygnować ze  zwolnienia z VAT pod warunkiem dokonania

zgłoszenia rejestracyjnego

jako podatnika czynnego VAT.

 

Uprawnienia i obowiązki podatnika VAT

 

Uprawnienia podatnika VAT:

       możliwość pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony przy zakupie towarów i usług, w zakresie w jakim towary te i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.

Obowiązki podatnika VAT:

       opodatkowanie dostaw towarów i usług zgodnie z obowiązującymi stawkami,

        wystawianie faktur VAT,

        prowadzenie ewidencji dostaw i nabyć VAT w formie elektronicznej,

        składanie okresowych (miesięcznych/kwartalnych)  deklaracji VAT,

       składanie plików JPK-VAT za okresy miesięczne,

        terminowe wpłacanie podatku.

 

Powrót do zwolnienia z VAT

 

Rolnik, który zrezygnował ze zwolnienia od podatku i w konsekwencji stał się czynnym podatnikiem VAT, może po upływie 3 lat, licząc od końca roku, w którym zrezygnował z tego prawa, ponownie skorzystać ze zwolnienia podmiotowego.

 

 
 

Rolnicy opodatkowani podatkiem VAT

- najczęściej popełniane błędy

 

 

 

 

 

Skuteczność rezygnacji ze zwolnienia z VAT

 

       brak możliwości łączenia statusu rolnika ryczałtowego i podatnika VAT,

       rezygnacja ze zwolnienia z VAT dla usług rolniczych oznacza obowiązek opodatkowania całości działalności rolniczej w rozumieniu ustawy o VAT,

       gospodarstwo rolne prowadzone przez małżonków – we wspólnym gospodarstwie rolnym może być tylko jeden podatnik.

 

Zaniżanie przychodów z działalności rolniczej

 

Niedopełnienie obowiązku:

        wystawiania i ewidencjonowania faktur na rzecz innych podatników z tytułu sprzedaży towarów i świadczenia usług, w tym w szczególności z tytułu świadczenia usług rolniczych,

       ewidencjonowania i wykazywania w deklaracjach każdej dostawy towarów i świadczenia usług, w tym również nieudokumentowanej fakturami VAT.

 

Podmioty powiązane – zawyżanie kosztów

 

1. Powiązania rodzinne, np. małżeństwo rolnika ryczałtowego i rolnika VAT:

       Mąż (rolnik-podatnik VAT) w kosztach wykazuje zakup nawozów, paliwa, nasion itp. związanych z uprawami żony (rolnika ryczałtowego) i ponadto odlicza VAT naliczony (7%) przy zakupie plonów od żony.

       Pod jednym adresem rejestruje się kilku rolników VAT,
a gospodarstwa rolne prowadzą tam także rolnicy ryczałtowi – brak dokładnego wskazania co należy do którego rolnika, gdzie są przechowywane plony itp.

2. Powiązania kapitałowe – grupy producentów rolnych, spółki cywilne i spółki prawa handlowego rolników:

       stosowanie cen sprzedaży odbiegających od cen rynkowych, problem rozdzielenia zakupów pozostałych służących czynnościom opodatkowanym podmiotów powiązanych.

 

Nabywanie paliwa nieznanego pochodzenia

 

Stwierdzane są przypadki zakupu oleju napędowego (lub opałowego) od fikcyjnych podmiotów, które oferują sprzedaż np. za pomocą wiadomości tekstowych (SMS), nieznane z miejsca prowadzenia działalności, dokonujące dostawy bezpośrednio do gospodarstwa, żądające zapłaty gotówką.

Są to najczęściej spółki z o.o. zarejestrowane w wirtualnych biurach w dużych miastach. Faktury dotyczą jednorazowych zakupów nawet kilkunastu tysięcy litrów oleju.

Na podstawie faktur zakupu paliwa rolnicy, oprócz zwrotu VAT, otrzymują również od gminy zwrot podatku akcyzowego

 

Transakcje wewnątrzwspólnotowe

 

Rolnicy dokonują wewnątrzwspólnotowych dostaw płodów rolnych. Są to bardzo duże ilości towarów, które wywożą własnym transportem stwierdzając, że w jednym dniu kilka razy przekraczali granicę. Płatność następuje w formie gotówkowej. Nie wszystkie zakupy są deklarowane przez nabywców.

U rolników dokonujących WDT bardzo często dochodowość określana jest na bardzo wysokim poziomie (prawie 100%), który nie jest w rzeczywistości możliwy do osiągnięcia.

WDT dotyczy również środków trwałych.

 

Usługi rolnicze a VAT

 

Podatnicy prowadzący działalność w tym zakresie de facto nie rezygnują ze statusu rolnika ryczałtowego.

Przychody z gospodarstwa nie są opodatkowane, ale maszyny rolnicze są wykorzystywane również do własnego gospodarstwa.

Zdarzają się liczne przypadki nie wykazywania świadczenia usług rolniczych i nie zgłaszania działalności gospodarczej w tym zakresie. O świadczeniu takich usług świadczy np. duża ilość przepracowanych roboczogodzin maszyn rolniczych, nabycia oleju napędowego.

 

Dzierżawa gruntów rolnych –
zapłata w naturze

 

       brak opodatkowania płodów rolnych wydanych w zamian za dzierżawę gruntów rolnych,

       odliczanie podatku naliczonego z tytułu poniesionych nakładów na grunty rolne (zakup środków ochrony roślin, nawozów, materiału siewnego, itp.), wydzierżawionych następnie innym podmiotom (dzierżawa gruntów ornych zwolniona z VAT) – brak korekty podatku naliczonego.

 

Legalność zatrudniania pracowników

 

Rolnicy często nie realizują swoich obowiązków jako płatnicy podatku dochodowego z tytułu zatrudnienia pracowników, w tym składania deklaracji i odprowadzania podatku należnego pomimo, iż zatrudniają pracowników, a rodzaj, sposób oraz rozmiary prowadzonej działalności rolniczej wskazują jednoznacznie na konieczność takiego zatrudnienia

 

Powrót do zwolnienia z VAT – brak korekty podatku naliczonego

 

W przypadku powrotu przez rolnika do zwolnienia Z VAT nie są dokonywane korekty podatku wcześniej odliczonego z tytułu nabyć składników majątku, zaliczanych do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji o wartości początkowej powyżej 15.000zł oraz nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów, wyposażenia i towarów niewykorzystanych do czynności opodatkowanych.

 

 

Dochody a wydatki

 

Analiza dochodów i wydatków rolników wskazuje w wielu przypadkach na dokonywanie przez nich wydatków nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych

 

 
 

ul. Cementowa 6

45-358 Opole

tel.: +48 77 442 36 31 do 34

Fax. :+48 77 442 36 41

www.opolskie.kas.gov.pl

 

 

 

L